“Alles draait om mensen”

In 2001 startte Dr. Muhit een onderzoek naar blindheid in Bangladesh. Hij kon toen nog niet vermoeden dat zijn studie zou leiden tot een project waarmee jaarlijks honderden kinderen worden gered van blindheid. In een gesprek blikt Dr. Muhit terug.

Wat is de reden dat u in Bangladesh bent gaan werken?
“In 2001 was ik werkzaam aan de University of Londen. Mij werd toen gevraagd om een studie naar blindheid in Bangladesh te gaan doen. Blinde kinderen leven hier in meerdere opzichten een verborgen bestaan. Ze worden gestigmatiseerd en er is weinig bekend over de mogelijkheden die ze hebben om zich te ontwikkelen.

Tijdens mijn onderzoek heb ik in het hele land 2.000 blinde kinderen ontmoet. Mijn conclusie was dat tenminste een derde daarvan onnodig blind door het leven gaat. Anders gezegd, een derde was niet blind geweest, als ze op tijd waren opgespoord, doorverwezen en geopereerd.”

Hoe verklaart u dit hoge getal?
“We hebben ontdekt dat er in afgelegen gebieden een gebrek is aan artsen. Oogziekten zoals glaucoom en staar blijven daardoor onopgemerkt. En als er dan na vijf jaar een arts langskomt, is het oog meestal al onherstelbaar beschadigd. Bij deze oogziekten geldt: vroegtijdige opsporing is van doorslaggevend belang om blindheid te voorkomen.

De meest opmerkelijke ontdekking van mijn studie was dat staar de belangrijkste veroorzaker is van blindheid bij kinderen in Bangladesh. Maar liefst 32% van alle blindheid hier wordt veroorzaakt door staar, terwijl dat in andere ontwikkelingslanden rond de 10-12% ligt.”

U hebt een methode ontwikkeld voor de aanpak van kinderstaar. Hoe werkt die in de praktijk?
“Toen we ontdekten dat kinderstaar zo’n groot probleem is, hebben we speciaal voor die groep een hulporganisatie opgericht. We hebben in verschillende districten de Key Informant Method geïntroduceerd. Dit houdt in dat we in ieder dorp op zoek zijn gegaan naar mensen die een sleutelpositie vervullen, zoals onderwijzers en geestelijk leiders. We hebben ze een eenvoudige training gegeven over hoe ze oogproblemen kunnen herkennen. En na een maand kwamen ze al met een lijst met namen van 60-100 kinderen uit hun eigen omgeving. We weten nu dat er in Bangladesh naar schatting 40.000 kinderen blind zijn vanwege staar. Dankzij het inschakelen van deze plaatselijke “sleutelfiguren” kunnen we nu kinderstaar sneller opsporen en behandelen.”

Hoe verklaart u het succes van deze aanpak?
“Alles draait om mensen. Wanneer mensen gaan beseffen dat ze zélf de sleutel in handen hebben om een probleem aan te pakken, zie je bijzondere dingen gebeuren. De energie die daar van uitgaat, motiveert vervolgens ook anderen om actief te worden.”

Dr. Muhit met een aantal slechtziende kinderen