Op weg terug naar het vliegveld deelt de taxichauffeur uit van het voorschot wat hij zojuist heeft ontvangen voor onze reis naar Abudja. Nu hij wat gaat verdienen willen zijn collega’s ook een deel van de opbrengst: een of twee euro per persoon. Ze hoeven er niets voor te doen, maar als zij een keer een goede deal hebben, zullen ook zij uitdelen, zo werkt dat in Nigeria. We kunnen niet vertrekken voordat iedereen zijn deel heeft gehad. Andersom werkt het ook, als iemand ziek is betalen de anderen mee aan de behandeling die nodig is. Dat heb ik gezien in Ebonje, waar een oogarts eens in de zes weken oogoperaties komt uitvoeren. De kosten zijn 62 euro per persoon, meer dan een maandsalaris voor de mensen in dit gebied. Volwassen kinderen of ooms of tantes dragen bij aan de kosten zodat hun familielid weer kan zien.

Ik ben onderweg van Enuga naar Abudja, na een week reizen door het midden van Nigeria. Ik heb drie projecten bezocht, maar dit laatste project opgezet door Effata, heeft me aan het denken gezet. Effata werkt samen met scholen, kerken, dorpsoudsten en gezondheidswerkers. Ze kennen de mensen en kennen de cultuur. Ze rijden op hun brommers naar afgelegen gebieden om de mensen te overtuigen van de resultaten van een behandeling aan staar. Soms moeten ze flink praten voordat de dorpsoudsten geld inzamelen voor die ene persoon die te weinig heeft voor de operatie. Maar kennelijk is dit de manier om mensen te bereiken en hen verantwoordelijk te maken voor de oogzorg in hun gebied. Als donor betalen we nu nog de bezoeken aan de dorpen, maar de kosten voor de operaties zijn niet meer voor onze rekening. Als wij onze bijdrage zouden stoppen dan zal het project kunnen doorlopen. Dit is duurzaamheid.

Ik ben bijna aangekomen in Abudja waar ik het vliegtuig naar huis zal nemen. De reis was kort maar ik ben verbaasd over hetgeen je kan bereiken in een korte tijd. Niet omdat ik zoveel afweet van oogzorg (wat heeft een project manager een oogarts te leren), maar omdat je mensen bij elkaar haalt die samen verder kunnen komen. Omdat je de ene oogarts verteld over het kleine project in Enugu waar geen permanente oogarts werkt, maar waar wel een hechte samenwerking met de gemeenschap is ontstaan. Omdat een adviseur uit Pakistan een rapport heeft opgesteld met aanbevelingen en ik alleen hoef te vragen: wat ga je met deze aanbevelingen doen? Omdat je de tijd neemt om met de oogarts en de oogverpleegkundigen na te denken over hoe we afgelegen gezondheidsposten kunnen betrekken bij het werk. Zodat meer patiënten worden bereikt met de nodige oogzorg.

In de wachtruimte op de luchthaven zit tegenover me een jonge man met zijn vrouw en baby. We raken aan de praat en ik maak een compliment over zijn zoontje van zes maanden oud. Hij geeft me zonder reserve de baby op schoot. Ik, een wildvreemde man op een luchthaven. Ook dat is Nigeria. Met dezelfde openheid hebben de mensen die hier het werk uitvoeren me even hun kindje, hun project, gegeven. Zodat we samen konden kijken waar nog groei mogelijk was.