Blinde kinderen helpen in Bangladesh
“Mama gaat met het vliegtuig naar Bangladesh.” “En wat gaat mama daar doen?” Ik probeer mijn zoontje van 2,5 voor te bereiden op mijn komende reis. “Kindjes helpen, want hun oogjes zijn stuk”, antwoordt hij wijs. Ik heb het doel van mijn reis maar een beetje simpel gehouden voor hem. Hoe leg je een peuter uit dat je een voedselzekerheidprogramma voor extreem arme vrouwen gaat bezoeken en dat ik ga kijken of vrouwen met een handicap goed aan het programma mee kunnen doen? Hij kent helemaal geen mensen met een handicap. Alleen tante Bep, die zit in een rolstoel, én Bartimeüs uit de kinderbijbel. Waarschijnlijk denkt hij nu dat ik in een lang gewaad, net als Jezus, mensen ga genezen. Dat lange witte gewaad klopt wel een beetje, ik pas me aan aan de kledinggewoonten hier, maar er staan wel vrolijke bloemetjes op!

Afvallen
Ik had gehoopt op reis een paar kilo af te vallen, het moederschap heeft z’n sporen nagelaten. Maar helaas is dat onmogelijk. Bij iedere organisatie, op ieder veldkantoor moet eerst een kopje thee gedronken worden met cake, biscuitjes en fruit: geen zaken voordat er uitgebreid gegeten is. Als ik één van de vrouwengroepen bezoek die binnen het voedselzekerheid programma zijn opgezet, realiseer ik me dat deze extreem arme vrouwen zich over totaal andere zaken zorgen maken. Alleen vrouwen die in hun eentje een huishouden draaiende moeten houden mogen meedoen. Deze vrouwen zijn weduwe, gescheiden, of hun man is ziek of gehandicapt. Er doen ook vrouwen mee die zelf een handicap hebben. Yasmin is zo’n vrouw. Het is niet makkelijk om een man te vinden als je blind bent, maar het was haar toch gelukt. Helaas heeft de liefde niet lang geduurd. Na één maand is haar man ervandoor gegaan. En tot overmaat van ramp bleek Yasmin zwanger. Tijdens haar zwangerschap kon ze nog geld verdienen als hulp in de huishouding. Maar nu haar zoontje geboren is kan ze niet meer werken. Tijdens de bijeenkomst van de vrouwengroep zat ze nog wat onwennig met haar pasgeboren zoon in de kring. Onwennig, maar wel trots! Ik hoop van harte dat ze met behulp van deze vrouwengroep kan werken aan haar toekomst. Misschien kan ze rijst verbouwen, vissen kweken of een klein handeltje opzetten? De veldwerkster van CDD, een jonge vrouw die zelf geopereerd is aan een hazenlip, zal haar helpen bij het aanleren van vaardigheden die ze nodig zal hebben als alleenstaande blinde moeder.

En zo heeft iedere vrouw in de groep een eigen verhaal. Ze staan er helemaal alleen voor en dat is in dit gebied van Bangladesh niet eenvoudig. Als ik vraag wat voor hen de moeilijkste tijd van het jaar is antwoorden ze eenstemmig: “na de oogst”. Dat lijkt me niet logisch, na de oogst is er toch voldoende te eten? Na verder doorvragen blijkt dat deze vrouwen leven van seizoensarbeid. Omdat ze zelf geen of weinig land hebben, bewerken ze het land van anderen. Na de oogst is er geen werk meer, dus hebben ze ook geen geld om eten te kopen. Als ze in deze periode wat extra inkomen kunnen verdienen zijn deze vrouwen al flink geholpen. Dan hoeven zij en hun kinderen geen maaltijden over te slaan, want dat is wat deze vrouwen doen als het geld op is.

Gek
Als de vrouwengroep in volle gang is, vandaag wordt er gepraat over de verschillende soorten training die ze kunnen krijgen, komt er nog een dame die ook graag mee wil doen. Ze heeft haar man meegenomen. Hij kruipt gehurkt op handen en voeten over de grond, z’n rug en benen zijn vergroeid en onderontwikkeld. De veldwerker van CDD noteert haar naam en gaat er voor zorgen dat ze de volgende keer mee kan gaan doen aan de vrouwengroep. Haar man kan ook hulp krijgen. CDD heeft een fysio- en ergotherapeut in dienst die kunnen beoordelen wat voor behandeling en hulpmiddelen nodig zijn. Wellicht biedt een driewielfiets uitkomst.

In een andere groep doen maar liefst drie dove vrouwen mee. Eén van de horende deelneemsters tolkt voor deze dames. Het gaat nog niet zo vlotjes, de doventolk heeft pas net gebarentaal geleerd en voelt zich wat ongemakkelijk. Daarom zijn de dove dames blij dat de veldwerkster van CDD weer eens langskomt in de groep. Ze gebaart naar één van de dove dames: “als je het niet snapt moet je het vragen hoor!” Het zal nog wel even duren voordat de dove deelneemsters volledig mee kunnen doen, maar de horende vrouwen in de groep beloven dat ze alles zullen doen om hen te helpen. Dat is een mooi begin, want nog niet zo lang geleden werd iedereen met een handicap aangeduid met: “die gek daar”. Nu heten ze gewoon Nasima, Eileen en Rohanna.

Meer info over dit programma op: http://www.darkandlight.org/ProjectDetails/3/5/96/index.html

File
De rit terug naar hoofdstad Dhaka duurt zes uur. We vertrekken vroeg en de riksjabestuurders slapen nog, dus het eerste gedeelte van de reis gaat razendsnel. We hoeven alleen maar uit te wijken voor vogels, geiten en honden. Langzamerhand maken zij plaats voor bussen, voetgangers, vrachtwagens en riksja’s. Die zijn minder goed te voorspellen en houden zich evengoed niet aan de verkeersregels. Na verloop van tijd sluit ik mijn ogen maar voor de op ons af stormende bussen die op het laatste moment weer op hun eigen weghelft invoegen. Het is in handen van de bestuurder én van God. “Inshallah, als God het wil”.

In Dhaka is het vooral stilstaan. Het verkeer staat muurvast, juist op die momenten dat je het niet wil. Een paar auto’s voor ons komt een oude blinde bedelaar voorbij schuifelen. Er wordt op iedere autorit getikt. Ik wacht wanhopig op beweging in het verkeer, maar alleen de blinde man komt vooruit. Nog één auto en hij staat op mijn raam te kloppen. Nog steeds geen groen licht. Hier is geen ontkomen aan. Ik probeer weg te kijken als hij op de ruit krabbelt, hopen dat hij mij niet ziet. Pas nu realiseer ik me dat hij mij natuurlijk helemaal niet kon zien, het moet zijn begeleidster zijn geweest die hem maande om bij de auto met de blanke te blijven proberen! Zijn troebele ogen staren in het zonlicht. De kenner in mij herkent het meteen: ernstig gebrek aan Vitamine A tijdens de kinderjaren. Maar ik heb niets aan deze kennis, deze man doet nu een beroep op mijn gevoel. Als ik hem niet meer kan negeren en ze niet weglopen als ik heftig nee knik, moet ik met een beter plan komen. Ik weet dat je door geld te geven het bedelen in stand houd, maar ik wil toch graag iets doen aan mijn knagende geweten. Dus in een briljante opwelling geef ik mijn laatste pakje Sultana weg. Probleem opgelost…nu maar hopen dat er bij het volgende stoplicht niet nog een blinde man staat.

Als ik een dag later aan de blinde directeur van onze partnerorganisatie vraag wat hij nou in zo’n geval zou doen, is hij daar vrij duidelijk in: “nooit geld geven, want dit zijn professionele bedelaars. Ze worden vaak geëxploiteerd door maffiose types.” En hij voegt er aan toe: “Ik vraag ze wel eens of ze een training willen volgen, zodat ze hun inkomen op een menswaardiger manier kunnen verdienen, maar daar hebben ze meestal geen interesse in,” Best begrijpelijk, want bedelen levert op de korte termijn gewoon het meeste op. Dat de arbeidsomstandigheden verre van optimaal zijn, telt niet als je aan het overleven bent.

Wonder
Mijn bezoek is al bijna afgerond, maar ik heb nog steeds geen blinde kinderen beter zien worden, maar daar komt vandaag verandering in! Ik bezoek het Child Vision Center in Dhaka. Hier worden blinde kinderen geopereerd aan staar. Een betrekkelijk eenvoudige ingreep waardoor zij weer ziend worden. Er worden vandaag 9 kinderen geopereerd en ik mag in de operatiekamer meekijken. Gehuld in een donkergroen schort en dito mondkapje kijk ik toe hoe de oogarts zorgvuldig de troebele lens verwijderd. Na de operatie liggen de kinderen op de slaapzaal bij te komen van de narcose. Er heeft zich een wonder voltrokken, maar dat wordt morgen pas duidelijk als de oogkapjes er af mogen. Maar ik heb geen tijd om hierop te wachten, want morgen ga ik weer naar huis. Terug naar man & kids!

Meer info over dit project op:
http://www.darkandlight.org/ProjectDetails/3/5/92/index.html